Οι τραυματισμοί στο ποδόσφαιρο αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι. Σε όλα τα αθλήματα που υπάρχει επαφή μεταξύ αθλητών, η πιθανότητα τραυματισμών είναι σαφώς αυξημένη. Με βάση τα κινητικά πρότυπα (αλλαγές κατεύθυνσης,άλματα,σταμάτημα,ξεκίνημα,τακλιν,ντρίμπλες κ.α) του ποδοσφαίρου η πιθανότητα εμφάνισης τραυματισμού, είναι σίγουρα αυξημένη. Στη χώρα μας δύσκολα θα υπάρξει σε ομάδα αποκλειστικά κάποιο άτομο που θα ασχολείται μόνο με τραυματίες, την επανένταξη τους στην αθλητική δραστηριότητα που ήταν πριν, καθώς και με την πρόληψη τραυματισμών. Αυτό τις περισσότερες φορές θα το αναλάβει ο εκάστοτε γυμναστής ή ο φυσικοθεραπευτής.

Σύμφωνα με στατιστικά και έρευνες οι περισσότεροι τραυματισμοί κατά τη διάρκεια της προπόνησης προκαλούνται χωρίς επαφή no-contact. Αντίθετα κατά τη διάρκεια αγώνων οι περισσότεροι τραυματισμοί πραγματοποιούνται από επαφή παικτών player-player contact. 

Ποιοι παράγοντες επιδρούν στην εμφάνιση τραυματισμών;

Το ιστορικό τραυματισμού του κάθε παίκτη, η ηλικία, σύσταση σώματος, ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά, το ατομικό επίπεδο φυσικής κατάστασης η ψυχολογία , εύρος κίνησης αρθρώσεων ,επίπεδο τεχνικής κατάρτισης όπως και ο διαιτητής (ανοχή σε αντιαθλητικό παιχνίδι) . Επίσης άλλοι παράγοντες πρόκλησης τραυματισμών είναι η υπερκόπωση (από συνεχόμενους αγώνες, προπονήσεις, ο μεγάλος όγκος προπόνησης, υψηλή ένταση και γενικότερα η δομή των προπονητικών μονάδων, αλλά και ποιοτικοί παράγοντες (γηπεδικές εγκαταστάσεις, διατροφή, ξεκούραση κ.α). Στο γυναικείο αθλητισμό η εμφάνιση τραυματισμών και ιδιαίτερα της άρθρωσης του γόνατος είναι αυξημένη σε σχέση με τους άντρες και οφείλεται  σε παράγοντες ορμονικούς ,ανατομικούς και εμβιομηχανικές διαφορές. Επίσης ανάλογα με την θέση που παίζουν, συχνότερους τραυματισμούς μπορεί να εμφανίσουν οι κεντρικοί παίκτες, μετά οι επιθετικοί και αμυντικοί και τέλος οι τερματοφύλακες.

 

Ένας τραυματισμός έχει 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να συμβεί κατά τη διάρκεια επίσημων αγώνων παρά σε φιλικά παιχνίδια.

 

Υπάρχει πιθανότητα να γίνει πρόληψη σε ορισμένους τραυματισμούς;

Ναι υπάρχει, με σωστό προγραμματισμό της προπόνησης μπορούμε να μειώσουμε την εμφάνιση ορισμένων τραυματισμών. Αναλύοντας στατιστικά ερευνών παρατηρούμαι ότι οι περισσότεροι τραυματισμοί συμβαίνουν στα κάτω άκρα και κυρίως στις μυικές ομάδες (τετρακέφαλο, δικέφαλο μηριαίο, γαστροκνήμιο και προσαγωγούς μυς). Σε όλες τις ομάδες οι προπονητές δίνουν έμφαση στην εκγύμναση των τετρακέφαλων μυών με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μυικές ανισορροπίες με τους ανταγωνιστές μυς (οπίσθιοι μηριαίοι). Με την συστηματική εκγύμναση των οπίσθιων μηριαίων θα μπορούμε να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες εμφάνισης τραυματισμού βρίσκοντας τις κατάλληλες ποσότητες και εντάσεις της ομάδας μας. Ακόμη τραυματισμοί της άρθρωσης του γόνατος και διαστρέμματα είναι τραυματισμοί που μπορεί να σε αφήσουν εκτός παιχνιδιού. Ιδιαίτερα για την άρθρωση του γόνατος, ο πρόσθιος χιαστός είναι ένας τραυματισμός που συμβαίνει σε αρκετούς αθλητές και κατά 72% είναι χωρίς επαφή, από απότομη αλλαγή κατεύθυνσης, λανθασμένη προσγείωση και υπερέκταση.

Κάνοντας την κατάλληλη αξιολόγηση και βρίσκοντας τις ατομικές ανάγκες των παικτών μας μπορούμε μειώσουμε αισθητά τους τραυματισμούς. Ωστόσο όσο καλά να είναι κάποιος προπονημένος πολλοί τραυματισμοί είναι δύσκολο να αποφευχθούν και ειδικά όταν υπάρχει επαφή παικτών (σύγκρουση ,τάκλιν κ.α). Η προπόνηση μας θα πρέπει να περιλαμβάνει ειδικές ασκήσεις με την χρήση συνασκούμενου(ζευγάρι) και εκτέλεση ασκήσεων ισορροπίας με επαφή, δύναμης κ.α. Εφόσον υπάρχει η δυνατότητα χρήσης γυμναστηρίου τότε θα μπορέσουμε να δουλέψουμε και στις ατομικές ανάγκες των παικτών μας. Αν όχι σίγουρα θα πρέπει να εντάξουμε στο γήπεδο ασκήσεις με εξωτερικές αντιστάσεις (λάστιχα, μέντισιν, βαράκια κ.α) . Η έκκεντρη προπόνηση έχει δείξει ότι μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις στην μείωση τραυματισμών εφόσον χρησιμοποιηθεί σωστά. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι οι τραυματισμοί γίνονται κατά την έκκεντρη φάση της κίνησης.

Μερικά χαρακτηριστικά της έκκεντρης άσκησης είναι:

  • Απαιτεί χαμηλότερες ενεργειακές δαπάνες
  • μπορεί να παράγει μεγαλύτερη μέγιστη δύναμη
  • εκδήλωση καθυστερημένου μυικού πόνου που κορυφώνεται 2-3 μέρες μετά την προπόνηση
  • πρόκληση μεγαλύτερης μυικής βλάβης σε σχέση με την ομόκεντρη

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία θα ήταν δύσκολο σε μία ομάδα που κάνει πρωταθλητισμό να βάζαμε ένα πρόγραμμα έκκεντρης προπόνησης.. Ωστόσο αν καταφέρουμε να ισορροπήσουμε την σχέση μεταξύ έντασης-ποσότητας κατά την επιλογή των ασκήσεων τα αποτελέσματα θα είναι σίγουρα θετικά.

Τελευταία κάποιοι ερευνητές επικεντρώνονται στην ενδυνάμωση των οπίσθιων μηριαίων πιστεύοντας ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη τραυματισμών του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου. Οι οπίσθιοι μηριαίοι είναι σημαντικοί για την σταθεροποίηση της άρθρωσης του γόνατος καθώς συγκρατούν την κνήμη κατά την πρόσθια κίνηση και μειώνουν τις δυνάμεις που ασκούνται στον πρόσθιο χιαστό. Στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα μπορούμε να εκτελέσουμε ασκήσεις για τους οπίσθιους μηριαίους σε διαφορετικές γωνίες και εντάσεις. Επίσης σημαντικό είναι να επιλέγουμε ασκήσεις που κατά κύριο λόγο γυμνάζουν ξεχωριστά τα κάτω άκρα (single leg training)

Παρακάτω παραθέτονται μερικές ασκήσεις που ανάλογα με το τρόπο εκτέλεσης μπορούμε να δώσουμε περισσότερο έμφαση στην έκκεντρη ενεργοποίηση των μυών. 

 

Προγράμματα προπόνησης αλμάτων με διαφορετικές πλειομετρικές ασκήσεις και ενδυνάμωση πρόσθιων και οπίσθιων μηριαίων φαίνεται ότι βοηθούν στην μείωση των τραυματισμών.

Τι κάνουμε όταν έχουμε ένα παίκτη που αναρρώνει από ένα τραυματισμό;

Ανάλογα με τον τραυματισμό που έχει ο παίκτης μας, καθορίζεται από τον ιατρό της ομάδας ο χρόνος που θα μείνει εκτός προπονήσεων με την ομάδα. Κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης ο αθλητής θα πρέπει να κάνει τις κατάλληλες φυσικοθεραπείες και παράλληλα να γυμνάζεται με τον υπεύθυνο φυσικής κατάστασης. Για παράδειγμα όταν έχουμε ένα μυικό τραυματισμό στα κάτω άκρα δεν σημαίνει ότι δεν θα κάνουμε προπονήσεις. Μπορούμε να γυμνάσουμε το υπόλοιπο σώμα χωρίς να επιβαρύνουμε τον τραυματισμό μας. Θεωρείται απαραίτητο αυτό ώστε ο παίκτης μας να επιστρέψει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα στην αγωνιστική δράση και στο επίπεδο που βρισκόταν προ-τραυματισμού. Αυτό είναι κομμάτι του υπεύθυνου φυσικής κατάστασης και πρέπει να είναι αναπόσπαστο κομμάτι του προγράμματος αποκατάστασης. Ένας αθλητής που βρίσκεται σε στάδιο επανένταξης στην αγωνιστική δράση θα πρέπει να περιλαμβάνει στο πρόγραμμά του κινήσεις σε όλα τα επίπεδα κίνησης (μετωπιαίο,οβελιαίο και εγκάρσιο). Ακόμη και αν ο αθλητής δυσκολεύεται να εκτελέσει κάποια κίνηση, θα πρέπει το πρόγραμμα να προσαρμοστεί έτσι, ώστε να μην υπάρχει σύμπτωμα πόνου κατά την εκτέλεση των ασκήσεων. 

 

Οικονόμου Τριαντάφυλλος Msc, CSCS ,Performance Analyst

Βιβλιογραφία

1. Nine-year study of US high school soccer injuries: data from a national sports injury surveillance programme-  Morteza Khodaee, Dustin W Currie, Irfan M Asif, R Dawn Comstock

2) Prevention of ACL Injury, Part II: Effects of ACL Injury Prevention Programs on Neuromuscular Risk Factors and Injury Rate (Research in Sport Medicine) 2012

3) Risk factors for sports injuries- a methodological approach . R Bahr, I Holme

 

4) Injury incidence in a spanish sub-elite professional football team: a prospective study during four consecutive seasons. Javier Mallo, Pablo Gonzalez, Santiago Veiga and Enrique Navarro-Faculty of exercise and sport science, Technical University of Madrid, Spain

 

ΣΥΝΔΕΣΗ ΧΡΗΣΤΗ

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ONLINE

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 40 επισκέπτες και κανένα μέλος